15 mei 2020
Op 15 mei vaardigde de Vlaamse regering richtlijnen uit over de versoepeling van maatregelen voor jeugdwerk dat zich richt op jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties. De regering deed dit op basis van uitgebreide input vanuit de hele jeugdwerksector. De sector dacht dus mee na over de maatregelen en protocollen rond het heropstarten van een deel van het jeugdwerk. Daarbij werd het welzijn van jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties centraal gesteld. Dit artikel geeft meer uitleg over de visie hierachter én over de praktische uitwerking van de gedeeltelijke heropstart. Neem contact op met Formaat indien er vragen zijn.

Kinderen en jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties

Formaat zet jongeren consequent centraal. In de vreemde situatie van deze ‘coronaperiode’ erkennen we dat alle kinderen en jongeren het extra moeilijk hebben. De komende weken en maanden moet er dan ook veel aandacht gaan naar de ondersteuning van en (mentale en fysieke) ruimte voor alle kinderen en jongeren. Zoals Alexandra Smarandescu, voorzitter van de Vlaamse Jeugdraad, het zegt mogen kinderen en jongeren niet het lijdend voorwerp worden van deze crisis.

Jongeren die al in een maatschappelijk kwetsbare situatie zaten, worden echter extra hard getroffen. De Vlaamse Jeugdraad schreef hier meer dan een maand geleden al over. Wie problemen op school had, zal nog meer achterstand oplopen. Wie thuis problemen heeft, kan moeilijker wegvluchten. Wie het financieel al moeilijk had, ziet de economische situatie (van de ouders) nog verslechteren. Wie met een (middel)groot gezin op een te kleine ruimte zonder tuin woont, voelt zich helemaal gevangen. Om nog maar te zwijgen over de effecten op opvoeding, gezondheid, voeding, zoektocht naar werk, vrije tijd, plaats in de openbare ruimte, enzovoort. Bestaande breuklijnen vergroten en belangrijke steunpilaren zoals vrienden, leerkrachten, jeugdwerkers... zijn er enkel vanop afstand.

Formaat steunt dus de keuze om prioriteit te geven aan de jongeren in (kans)armoede, in een kwetsbare thuissituatie, met beperkte ruimte, in een traject van hulpverlening/aanpak jeugddelinquentie, in een onzekere verblijfssituatie en/of jongeren die een moeilijk of geen schooltraject doorlopen.

Activiteiten op maat van de doelgroep

Er zullen slechts een beperkt aantal specifieke activiteiten mogen opstarten. Die opstart gebeurt dus enkel voor jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties en onder strikte voorwaarden. Enkel jeugdhuizen die zich vóór de coronacrisis reeds richtten op deze doelgroep komen in aanmerking. Bijkomende voorwaarde is dat je gesubsidieerd wordt door je stad of gemeente.

Vanaf 18 mei is het mogelijk om – mits het in acht nemen van de veiligheidsvoorschriften:

  • Outreachend te werken
  • 1 op 1 begeleiding aan te bieden in het gebouw van de werking.
  • Een derde persoon te betrekken bij individuele begeleiding in het gebouw van de werking. Bijvoorbeeld bij een bemiddeling of bij een gesprek met een expert.
  • De lokalen van de werking open te stellen voor groepjes van jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties. Dit kan enkel in contactbubbels van maximum 8 deelnemers en 1 begeleid(st)er.

Meer informatie over wat er kan en onder welke voorwaarden vind je hier. 

Hier vind je een overzicht van alle beschermende maatregelen die je moet nemen. 

Wat betekent dat voor jouw jeugdhuis?

Formaat vat het samen in een stappenplan:

Fase 1: denken, beslissen

  • Bereik je jongeren in (kans)armoede, in een kwetsbare thuissituatie, met beperkte ruimte, in een traject van hulpverlening/aanpak jeugddelinquentie, in een onzekere verblijfssituatie en/of jongeren die een moeilijk of geen schooltraject doorlopen?
  • Indien ja op voorgaande vraag: kan en wil je onder de strikte voorwaarden en de beperkte activiteiten effectief iets doen voor deze jongeren? Wat er kan en onder welke voorwaarden vind je hier.

Fase 2: voorbereiding, planning

  • Indien je effectief in een aanbod wil voorzien, registreer je bij Formaat door volgend formulier in te vullen.
  • Start met de opmaak van een plan waarin je aangeeft hoe je dit logistiek (indeling ruimte, hygiënemaatregelen, …) en inhoudelijk (wat ga je doen, doe je dit in samenwerking, …) zal aanpakken. Met een realistische timing! Het is niet omdat het mag dat je het snel-snel moet doen. Neem voldoende voorbereidingstijd.
  • Bespreek je plan met je stad of gemeente (bijvoorbeeld via de jeugddienst). Het is de lokale overheid die verantwoordelijk is voor de handhaving en controle. We raden je dus absoluut aan om je plan eerst goed af te stemmen met je lokale overheid. Tijdens dit overleg kunnen jullie ook aangeven waar jullie eventueel ook ondersteuning wensen van de jeugddienst.

Fase 3: uitvoering

Start – pas als je er volledig klaar voor bent en na goedkeuring van het lokaal bestuur - met de uitvoering van je plan.

Formaat zal ondersteuning bieden. We vragen daarom aan alle werkingen die erover nadenken om vanaf 18 mei opnieuw op te starten om zich hier te registreren. Op basis van deze registratie kan Formaat een gericht ondersteuningsaanbod vormgeven.

data/upload/assets/20200513_flowchart-heropenen-jongeren-kwetsbare-situaties_horizontaal.png

Projectoproep in het kader van Generatie Veerkracht

Een heropening in deze periode kan heel wat extra kosten met zich meebrengen. Daarom lanceerde minister Dalle Generatie Veerkracht, het actieplan maatschappelijk kwetsbare kinderen en jongeren in tijden van corona. In het kader van dat actieplan wordt een projectoproep gelanceerd. Doelstelling van deze oproep is om kinderen en jongeren in maatschappelijk kwetsbare situaties opnieuw sterker te connecteren met de buurt en de samenleving. De projectvoorstellen moeten ten laatste op vrijdag 22 mei 2020 worden ingediend. Meer informatie over beoordelingscriteria, procedures en termijnen, budgetten... vind je op de website van het departement CJM.

Deze projectoproep heeft betrekking op het vrijetijdsaanbod. Het kan gaan om zowel digitale als fysieke activiteiten. Concreet gaat het over maximum 100 000 euro voor projecten die lopen tussen 1 mei en 31 december.

Mogelijke initiatieven zijn:

  • Uitbouwen van een digitaal vrijetijdsaanbod, ter beschikking stellen van digitaal materiaal, leren gebruiken van dit materiaal, leren opzoeken van juiste informatie
  • Cultuureducatieve of sportieve uitdagingen door middel van online challenges
  • Inzetten op stoepgesprekken of wandelingen met individuele jongeren
  • Buddywerking – online, telefonisch of in beperkte mate fysiek – met het oog op een luisterend oor, alfabetisering en taalstimulering, toeleiding naar een vrijetijdsaanbod, motiveren en opvolgen bij de opstart van de school
  • Stapsgewijs uitbouwen van zogenaamde safe spaces voor prioritaire groepen
  • Opzetten van een vakantieaanbod voor maatschappelijke kwetsbare jongeren