21 maart 2020
Naar aanleiding van de Dag tegen Racisme en Discriminatie kroop Formaatmedewerker Sineray Karaca in haar pen en daaruit vloeide dit opiniestuk uit voort.

In april 2019 startte het netwerk Antiracisme en Antidiscriminatie binnen de jeugdsector (getrokken door Uit de Marge en Chirojeugd Vlaanderen). Zowel vanuit mijn functie binnen Formaat als vanuit eigen interesse, kon ik de kans om hieraan mee te werken niet aan mij laten voorbij gaan. Verschillende jeugdorganisaties kwamen samen om onder andere een gedeelde visienota rond racisme en discriminatie neer te schrijven. Later wordt daar nog een toolbox aan toegevoegd.

Je kan je de vraag stellen of zo’n netwerk nog wel nodig is. Ik kan er enkel volmondig ‘ja’ op antwoorden. Hoewel sommige politici het maar al te graag ontkennen, ervaren heel wat jongeren dagdagelijks racisme en discriminatie. Jeugdwerkers zijn vertrouwenspersonen voor jongeren die het gevoel hebben nergens terecht te kunnen met hun verhaal. Het is echter niet gemakkelijk om een antwoord te geven op elke vraag of een juiste actie op te zetten.

De visienota schetst wat de sector als racisme en discriminatie beschrijft, waarbij de antidiscriminatiewet als de minimale ondergrens wordt gezien. De wet biedt dan wel een kader, maar ook alledaagse, onbedoelde en onbewuste uitspraken en handelingen kunnen kwetsen. Deze zorgen voor microkwetsingen – ‘microaggression’ is niet zonder reden een populair woord in Amerika – en zijn dus minder opvallend, maar niettemin verdienen ze ook aandacht. Schijnbaar kleine opmerkingen zoals ‘amai, jij kan goed Nederlands’ kunnen iemand bijvoorbeeld doen voelen alsof hij of zij anders is, ook al ben je hier geboren. Op termijn hebben die opmerkingen grote gevolgen voor het psychologisch welzijn.

Formaat werkt elke dag voor een beter en sterker open jeugdwerk. Een sector waarin iedereen de kans krijgt om zich te ontplooien, organiseren, ontdekken en soms ook gewoon samen te zijn. Ook wij als organisatie zijn soms zoekende. Hoe reageer je als jeugdwerker als er zich racisme voordoet in het jeugdhuis? Hoe maak je dit bespreekbaar? Waar ligt de grens als jeugdwerker? Hoe reageer je als organisatie? Welke tools zijn er? Zijn die op maat van de persoon in kwestie of jongeren tout court?

De visienota beantwoordt een heleboel van die vragen. En waar die visienota een theoretisch aspect vormt, zorgt de toolbox voor een implementatie in de praktijk.

Na ongeveer een jaar waarin heel veel organisaties werden gehoord, is de visienota afgerond en lanceren we die binnenkort! Vandaag is dé Dag tegen Racisme en Discriminatie. Een dag waarbij we nogmaals signaleren dat racisme jammer genoeg nog steeds een feit is en wij diegene die dit ervaren, steunen in hun strijd.

Jaarlijks organiseert Platform 2103 een mars waarbij duizenden mensen op straat komen om een statement te maken. Vanwege de maatregelen tegen het coronavirus zal het dit jaar echter een virtuele demonstratie worden. Meer informatie vind je hier op de facebookpagina van Platform 2103.

Het zijn bijzondere tijden. Wees solidair en draag zorg voor elkaar. Niet enkel tijdens een crisis, maar elke dag opnieuw.