12 juni 2020
Omwille van de volksgezondheid zijn er al een aantal weken beperkende maatregelen van kracht. Daardoor lag het publieke leven een tijdje helemaal stil. Ook in en rond jeugdhuizen en open jeugdwerkinitiatieven. Al hun evenementen, workshops, instuifavonden, crowdfundingactiviteiten, optredens, begeleidingen, sportactiviteiten, exposities, quizzen, eetfestijnen en nog zo veel andere activiteiten werden geannuleerd. Dat heeft allerlei gevolgen, zowel psychologisch als financieel. Gelukkig konden jeugdhuizen en open jeugdwerkinitiatieven vanaf 8 juni opnieuw, onder bepaalde voorwaarden, de deuren heropenen. De Vlaamse overheid maakt nu 87 miljoen euro vrij voor lokale overheden. Zij kunnen daarmee aan de slag om cultuur-, jeugd- en sportverenigingen te ondersteunen.

We zagen met trots de ongelofelijke kracht van het open jeugdwerk: de flexibiliteit, het positivisme, de wendbaarheid en vooral de solidariteit. Er waren heel wat online initiatieven, jongeren helpen elkaar, zijn actief in de buurt, tonen hun plek in het sociale weefsel. Toch zien we dat lokale jeugdwerkverenigingen, ondanks hun heropening, nog ondersteuning kunnen gebruiken. 

Op Vlaams niveau kwamen er al een reeks steunmaatregelen (tijdelijke werkloosheid, de hinderpremie, een noodfonds…). Meer info daarover staat op de website van De Ambrassade. Een groot deel van de open jeugdwerkinitiatieven komt echter niet in aanmerking voor deze steunmaatregelen. Onlangs besliste de Vlaamse Regering echter om 87 miljoen vanuit het noodfonds vrij te maken voor gemeenten. Zij kunnen daarmee aan de slag om cultuur-, jeugd- en sportverenigingen te ondersteunen. Gemeenten kunnen min of meer vrij beslissen hoe ze die middelen spenderen.

Lokale besturen (steden en gemeenten) hebben expertise wat betreft het ondersteunen van lokaal jeugdwerk en krijgen nu meer financiële rumte om dat te doen. Bataljong geeft op zijn website richtlijnen, tips en good practices over hoe lokale overheden deze middelen kunnen inzetten. Wij geven hieronder enkele voorstellen die zich specifiek richten op jeugdhuizen en open jeugdwerkinitiatieven.

Hieronder een aantal maatregelen die, in samenspraak met de lokale overheid en het lokale jeugdwerk, kunnen worden genomen. Let wel: er wordt geen afzonderlijke rapportering of verantwoording gevraagd. Gemeentebesturen kunnen dus zelf bepalen op welke wijze zij die middelen inzetten. De spreiding van de uitgaven in de tijd is een van de keuzes die lokaal kan gemaakt worden. (Download hier de verdeling per gemeente)


Subsidie-maatregelen:

  • Waarborg alle subsidies
    Open jeugdwerkinitiatieven moeten volgens de subsidiereglementen aan een aantal criteria en doelstellingen voldoen. Door de coronacrisis zullen een aantal daarvan onhaalbaar zijn. Wees als gemeente flexibel en betaal toch de subsidie uit – die zal immers broodnodig zijn. 
  • Ook projectsubsidies
    Indien een project of evenement moet worden geannuleerd, maar er werden wel al kosten gemaakt, betaal dan toch voor dat stuk de projectsubsidie uit. 
  • Voorschotten op subsidies
    Pas het subsidiebeleid in 2020 dusdanig aan dat je een voorschotsysteem voorziet. Betaal bijvoorbeeld 80% van de subsidie die de vereniging vorig jaar ontving nu al uit als voorschot. 
  • Coronasubsidies
    Start met coronasubsidies voor jeugdhuizen en andere open jeugdwerkinitiatieven die tijdens de exitperiode nieuwe activiteiten ontwikkelen waar geen inkomstenmodel aan verbonden is. Denk aan workshops, tienerwerking, uitstappen... 

Tussenkomst in bepaalde kosten of investeringen

Door het wegvallen van inkomsten wegen stopzetting van activiteiten én de extra kosten rond hygiënische maatregelen kunnen gemeenten ook tussenkomen in bepaalde kosten.

  • Infrastructuurkosten
    Zit het open jeugdwerkinitiatief in een gebouw van de gemeente? Dan kunnen huur- en energiekosten voor een bepaalde periode worden kwijtgescholden.
    Jeugdhuizen die particulier huren en een hoge huurkost betalen, kunnen een eenmalige huursubsidie krijgen van de gemeente of samen met de gemeente de verhuurder overtuigen de huur tijdelijk te verlagen of op te schorten.
  • Kosten voor hygiënische maatregelen 
    Mondmaskers, handgel, extra materiaal om bezoekers een plek te geven op terras of afscheiding te maken tussen de verschillende bubbels.... Het kost allemaal geld en is een vereiste om gewoon al werking te kunnen hebben. Bekijk of je met de gemeente dit kan voorzien of een tegemoetkoming kan doen in de kosten.

Specifieke situaties 
Iedere gemeente heeft een ander jeugdwerklandschap met andere noden. Hieronder nog wat zaken die afhankelijk van de lokale situatie kunnen ingezet worden.

  • Inzet op specifieke doelgroepen op organisaties
    Sommige doelgroepen hebben het moeilijker gekregen door de corona-crisis. Ook de organisaties die met deze jongeren werken krijgen meer en grotere uitdagingen voor de voeten. Ondersteun hen om hun functie te blijven vervullen.
  • Leningen
    Heb je als vzw een zware lening afgesloten? Probeer dan uitstel van betaling te verkrijgen. De gemeente kan ondersteunen bij de onderhandelingen. 
  • Een lokaal noodfonds
    Zoals dat ook gebeurt bij schade door bijvoorbeeld overstromingen, stormen… Bekijk hierbij case per case wat er nodig is. Het spreekt voor zich dat de meest kwetsbare organisaties het meeste hulp krijgen. 
  • Een lokale ‘hinderpremie’
    De tegemoetkoming lokaal kan op verschillende manieren gebeuren: eenmalig de subsidies verhogen, een renteloze lening aanbieden…

Doe het vooral samen
Het open jeugdwerk staat natuulijk niet alleen. Belangrijk is dat dit samen met andere jeugdwerk- en sociale spelers wordt aangepakt. Betrek lokale actoren, verenigingen, adviesraden bij het beleid. Zo zorg je voor transparantie en draagvlak.

Voer beleid!
Gebruik deze subsidies niet om de al eerder gemaakte plannen uit te voeren, maar gebruik deze middelen waarvoor ze bedoeld zijn: om echt beleid te voeren zodat verenigingen minstens even sterk of sterker uit deze crisis komen.

    Hierboven spreken we dus vooral over steunmaatregelen. Het is daarnaast ontzettend belangrijk om als gemeente niet strenger op te treden dan de federale richtlijnen. Bijvoorbeeld wanneer het gaat over de jeugdwerkzomer. We onderschrijven daarmee de boodschap van Bataljong en De Ambrassade. Als de ene gemeente wel en de andere geen beperkingen gaat opleggen, dan resulteert dat onvermijdelijk in chaos: spanningen tussen jeugdhuizen, onveilige verplaatsingen naar andere gemeenten, enzovoort.