17 april 2019
Op 28 februari 2019 werd het nieuwe vennootschaps- en verenigingsrecht, vzw’s zijn hiervan een onderdeel, goedgekeurd door het parlement. Geen nood tot paniek want hieronder vind je alles wat je moet weten. Spoiler: de aanpassingen voor jeugdhuizen zijn beperkt.

Timing

Voor nieuwe vzw’s gaat de wetgeving op 1 mei 2019 van kracht. Richt je een vzw op, stel je je dus onmiddellijk in regel met de nieuwe bepalingen.

Voor bestaande vzw’s gaat de wetgeving van kracht op 1 januari 2020, voor wat betreft de regels van dwingend recht (waaronder de regels rond bestuurdersaansprakelijkheid). Maar bestaande vzw’s mogen zich vanaf 1 mei 2019 vrijwillig aanpassen aan de wet. Op het moment dat je je statuten wijzigt, moeten die meteen voldoen aan de nieuwe wetgeving. Elke vzw moet haar statuten uiterlijk op 1 januari 2024 aangepast hebben.

Het kan dus zijn dat je statuten nog niet zijn aangepast maar de nieuwe wetgeving wel al van kracht is. De wet staat altijd boven de statuten. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat er in je statuten staat dat de oproepingstermijn voor de algemene vergadering minimaal acht dagen is (zoals dit vroeger verplicht was), maar in de nieuwe wetgeving staat minimaal vijftien dagen. Vanaf 2020 zal je de oproeping dus minimaal vijftien dagen voor de algemene vergadering moeten verspreiden, ook al staat in je statuten acht dagen.

Opgepast: een statutenwijziging is niet hetzelfde als een aanpassing van het bestuur. Je kan perfect een aanpassing in het bestuur laten publiceren in het staatsblad zonder je statuten aan te passen.

Een vzw oprichting kan met z'n tweetjes

Vroeger moest je met minimaal drie personen zijn om een vzw op ter richten. Dit zal nu ook met twee personen kunnen. Net zoals vroeger zijn er minimaal drie bestuurders nodig. In het geval dat er maar twee bestuurders zijn verliest de voorzitter de doorslaggevende stem en zal er dus in consensus moeten beslist worden.

Commerciële activiteit

Vroeger konden vzw’s enkel bijkomstige commerciële activiteiten doen. Volgens de nieuwe wetgeving mogen vzw’s onbeperkt commerciële activiteiten uitvoeren. Pas wel op, want de fiscus gaat nog altijd uit van enkel bijkomstig commerciële activiteiten. Dat kan er dus voor zorgen dat je als vennootschap belast wordt i.p.v als rechtspersoon.

Jaarrekening

Tot op heden moet de jaarrekening steeds worden neergelegd bij de griffie van rechtbank van koophandel. Met de nieuwe wetgeving moet dit bij de griffie van de ondernemingsrechtbank (dit is dezelfde rechtbank die van naam veranderd is). De jaarrekening moet ten laatste zeven maanden na het afsluiten van het boekjaar en uiterlijk 30 dagen na de goedkeuring door de algemene vergadering neergelegd worden.

Statuten bepalen het gewest

In de statuten moet het gewest waar het jeugdhuis gelegen is vermeld worden, het adres mag maar moet niet vermeld worden in de statuten. Voorbeeld:

  • Jeugdhuis Tram44 vzw, Vlaams Gewest (bij verhuis binnen Vlaanderen, geen statutenwijziging nodig)
  • Of Jeugdhuis Tram 44 vzw, Tervuren, Vlaams gewest (dan kan je zonder statutenwijziging verhuizen binnen Tervuren)
  • Of Jeugdhuis Tram 44 vzw, Oppemstraat 59, Tervuren, Vlaams Gewest (dan betekent een verhuis een statutenwijziging)

Algemene vergadering

De algemene vergadering moet niet langer uit meer leden bestaan dan het bestuur. Beide kunnen dus evenveel leden hebben.

De oproepingstermijn voor de algemene vergadering wordt verlengd van acht naar vijftien dagen.

De term ‘bijzondere algemene vergadering’ verdwijnt en wordt vervangen door ‘buitengewone algemene vergadering’. Dat zijn vergaderingen waar welbepaalde beslissingen op de agenda staan (zoals bijvoorbeeld een statutenwijziging).

Website, mailadres

Je kan er nu ook kiezen om een mailadres en/of website op te nemen in de publicaties. Dat wordt dan een officieel communicatiekanaal. Ook bestuurders kunnen voor een eigen mailadres.

Vertegenwoordiging van de vzw bij derde

Het bestuursorgaan vertegenwoordigt de vzw (ook in rechte). De statuten kunnen aan één of meer bestuurders de bevoegdheid verlenen om de vzw alleen of gezamenlijk te vertegenwoordigen.

De statuten kunnen aan deze vertegenwoordigingsbevoegdheid ook beperkingen aanbrengen (geldt niet t.a.v. derden). Op deze manier vermijd je dat het voltallig bestuur elk contract moet ondertekenen.

Bestuurdersaansprakelijkheid

Ondanks dat je als vzw een rechtspersoon bent kan je als bestuurder nog altijd hoofdelijk aansprakelijk gesteld worden. Nieuw is wel dat de aansprakelijkheid beperkt is wanneer het over een lichte fout of onachtzaamheid gaat, tot:

  • €125 000 voor vzw’s met gemiddelde jaaromzet kleiner dan €350 000 (ex.BTW) en gemiddeld balanstotaal van maximum €175 000
  • €250 000 voor vzw’s met gemiddelde jaaromzet kleiner dan €700 000 (exBTW) en gemiddeld balanstotaal van maximum € 350 000

Deze bedragen gelden voor alle bedoelde personen samen. Zij gelden per feit of geheel van feiten dat aanleiding kan geven tot aansprakelijkheid, ongeacht het aantal eisers of vorderingen. Maakte de bestuurder echter een zware fout, dan is hij onbeperkt aansprakelijk.

Maatschappelijk doel wordt belangeloos doel

De term 'maatschappelijk doel' wordt vervangen door 'belangeloos doel'. In de statuten moet een precieze omschrijving staan van het belangeloos doel dat de vzw nastreeft en de activiteiten die zij tot voorwerp heeft. Wat ‘precies’ is staat in de wet niet beschreven. Ga er vanuit dat volgende beschrijving te vaag is: ‘het organiseren van activiteiten voor jongeren’. Maar dat deze dan weer te precies (en te beperkend) is: ‘het organiseren van live optredens en fuiven’.

Huishoudelijk reglement wordt internreglement

De term ‘huishoudelijkreglement’ verdwijnt en wordt vervangen door ’internreglement’

UBO-register

Vzw’s moeten hun begunstigde tegen 30 september 2019 registreren in het UBO-register. Alle info over het UBO-register vind je hier.

Meer info over vzw wetgeving vind je hier, als er nog vragen zijn kan je mailen naar vraaghet@formaat.be.