Vechten met de decibels (Formaat Magazine maart 2020)

Jeugdhuis Dolce Vita in Oostnieuwkerke is al vier decennia lang een tweede thuis voor jongeren in de buurt. Twee jaar geleden werd het nieuwe kernbestuur echter geconfronteerd met een probleem. Na klachten over aanhoudende geluidsoverlast kreeg het jeugdhuis een geluidslimiet van 65 decibel opgelegd.

“We dachten dat we onze boeken moesten sluiten”, vertellen Pierre (23) en Louis (25) van Dolce Vita. “65 decibel is echt niet veel, als er vijf mensen in het jeugdhuis zijn ga je daarover.” Geluidsoverlast is een probleem dat vaker voorkomt, maar de manier waarop de bestuursleden van Dolce Vita, de buurtbewoners en de jeugddienst hiermee omgingen is bewonderenswaardig. Op een maandagavond ontmoeten we de twee jeugdhuisvrijwilligers samen met Kevin (31), jeugdconsulent in de West-Vlaamse gemeente.

“Dolce Vita huist al sinds 1980 in dezelfde rijwoning”, vertelt Louis die sinds twee jaar voorzitter is van het jeugdhuis. “Iedereen kent het jeugdhuis nog steeds als De Vrede, zo heette het café, voordat het werd omgedoopt tot jeugdhuis.” Het jeugdhuis zit diep geworteld in de deelgemeente van Staden. “Er komen regelmatig mensen binnen uit nostalgie. Iedereen is welkom, maar ons voornaamste publiek is gemiddeld 16 tot 25 jaar.”

“Het jeugdhuis kwam uit een dal, toen we hier in april 2018 startten”, vertelt Pierre die als vrijwilliger de rol van klusjesman in Dolce Vita opneemt. “Er was hier niets meer. Toen we het bestuur overnamen van een uiteengevallen kerngroep, startten we met een slechte reputatie en een financiële put van duizend euro.”

“We stelden vast dat het jeugdhuis niet meer draaide”, vertelt Kevin, deskundige vrije tijd bij gemeente Staden. “Omdat er geen kernleden meer waren deed het jeugdhuis niet open, terwijl de vaste kosten bleven doorlopen. Drie oud-kernleden hebben toen het heft in handen genomen en klopten bij de gemeente aan. In de hoop nieuwe leden te bereiken organiseerden we allereerst een open vergadering, maar dat was geen groot succes. De mensen die we daar bereikten wilden zelf geen engagement opnemen. In een tweede fase zijn we mensen persoonlijk beginnen aanspreken.” Enkele jongeren die stopten bij de lokale Chiro werden enthousiast. Beetje bij beetje hebben zij Dolce Vita opnieuw gestart.

Met hoeveel waren jullie toen?

Louis: “We zijn twee jaar geleden met een ploeg van zes trekkers gestart. Nu zijn we met dertien jongeren in het bestuur en de kern. Iedereen heeft een taak die aansluit bij waar hij of zij goed in is. We hebben een klusjesman, tuinverantwoordelijke, financieel verantwoordelijke, voorzitter… We hebben gekeken naar waar we nood aan hadden en helpen elkaar uiteraard.”

En hoe zien de weken eruit in het jeugdhuis?

Louis: “We organiseren maandelijks zeker één feestje. Dat is niet te veel en niet te weinig. Naast feestjes proberen we ook andere activiteiten te organiseren zoals filmavonden of workshops. Zo deden we hier al infosessies rond ‘veilig online’, ‘inbraak en veiligheid’, ‘alcohol & drugs’ en ‘maat in de shit’. We werken ook samen met andere verenigingen in de buurt.”

Kevin: “In samenwerking met de jeugddienst organiseert het jeugdhuis bijvoorbeeld ook activiteiten voor kinderen en tieners. Denk bijvoorbeeld aan een filmavond, breakdance- of dj-workshop.”

data/upload/assets/Dolce_Vita_680x.jpg

Wat is er gebeurd, waardoor jullie plots een 65-decibel-norm opgelegd kregen?

Pierre: “Er waren een aantal weken op een rij feestjes in het jeugdhuis die voor geluidsoverlast zorgden. De buren hebben toen een klacht ingediend. Toen we gecontacteerd werden voor een afspraak dachten we dat we zouden samenzitten voor een overleg, maar het bleek meteen om een geluidsmeting te gaan.”

“De wetgeving zegt dat we in principe 85 decibel mogen produceren in dit gebouw, maar in de aanpalende woongedeeltes mag het geluidsniveau niet meer dan vijf decibel stijgen ten opzichte van het “achtergrondgeluid”. Door de milieuconsulent werd geconstateerd dat we hier niet luider mogen gaan dan 65 decibel. Dat was voor ons een vernietigend verdict. 65 decibel is niets. Als er vijf mensen in het jeugdhuis zijn ga je over die limiet. Het eerste moment dachten we gewoon: boeken toe.”

Louis: “We konden onze evenementen niet meer laten doorgaan, en ook op gewone avonden vinden mensen het niet leuk als er geen muziek is in het jeugdhuis. Daardoor hebben we volk verloren. Financieel gezien was dat ook een ramp.”

Kevin: “Als de gemeente klachten krijgt wordt een standaardprocedure met een vaststelling en een meting opgestart. Vervolgens zijn we verplicht ons dan aan de wettelijke normen te houden. Als burgemeester kan je twaalf uitzonderingen toestaan, wat maandelijks één feestje is. Meer dan dat konden we niet doen.”

Wat hebben jullie toen gedaan?

Pierre: “We konden met de gemeente en buren overeenkomen dat we één uitzondering per maand kregen. Tot 23u mochten we dan tot 85 decibel gaan. Dat was niet voldoende voor ons. Op een gewone vrijdagavond, als er veel volk is, wilden we de muziek ook eens wat luider kunnen zetten.

Louis: “Daarom hebben we toen, na het raadplegen van experten, besloten een geluidswerende wand te zetten. Dankzij een toelage van de gemeente konden we die betalen. Vervolgens hebben we ook alle boxen verhangen, zodat het geluid zo weinig mogelijk in de richting van de buren wordt gestuurd.”

Pierre: “Toen er vervolgens een nieuwe meting werd uitgevoerd bleek dat we opnieuw 85 decibel konden produceren. Dat was heel goed nieuws voor ons, maar we zagen aan de buren dat ze daar niet blij mee waren. In een volgende fase kwamen we overeen dat we enkel in het voorste deel muziek zouden spelen. Zo stoorden we het minst. De installatie die in het zaaltje vanachter staat gebruiken we niet meer.”

Louis: “Daarna hebben we – omdat sommige mensen ’s avonds wel eens aan de volumeknop durfden draaien – nog aanpassingen gedaan aan ons geluidssysteem. We maakten een kast waarin we onze versterkers konden wegsteken, en ons mengpaneel werd op 85 decibel begrensd.”

Ging het bij jullie alleen over geluidsoverlast van binnenin het jeugdhuis of ook buiten het gebouw?

Louis: “Als er buiten overlast is, dan bellen ze ons. Dan doen we er meteen iets aan.”

Kevin: “Bij de vorige kern was dat een groter probleem. Toen waren er veel klachten van buren, bijvoorbeeld over fietsen die tegen de gevels stonden of lawaai van mensen die buitenstaan om te roken.”

Pierre: “Wij vragen onze bezoekers om hun fiets achter ons gebouw te parkeren en ook daar te roken. Daar hebben we minder buren. Het merendeel van onze bezoekers houdt zich daaraan. Als er eens problemen zijn dan heeft dat meestal te maken met mensen die het jeugdhuis niet goed kennen.”

Wat zijn volgens jullie de belangrijkste factoren die ervoor gezorgd hebben dat het probleem werd opgelost?

Louis: “Communicatie. We hebben samengezeten met de buren, geluisterd naar elkaar en duidelijke afspraken gemaakt.”

Pierre: “Onze voetbaltafel stond vroeger tegen de muur van de buren. Die hebben we verzet zodat ze er minder geluidsoverlast van hebben.”

Louis: “Moesten we zo’n dingen op voorhand geweten hebben, dan hadden we ons heel wat miserie bespaard. Maar je weet zoiets pas als het wordt uitgesproken.”

Hadden jullie het gevoel dat er geluisterd werd naar elkaar op die samenkomsten?

Louis: “Ja, het gaat over wederzijds begrip hé. Wij hebben begrip getoond voor hun situatie en zij voor de onze. We wilden alles grondig onder handen nemen en echt werk maken van bepaalde zaken. Dat heeft geloond. De gemeente heeft ons bijvoorbeeld geholpen met geld voor de geluidswerende muur.”

Kevin: “Als gemeente proberen we op verschillende manieren te helpen. Het jeugdhuis kreeg een werkingssubsidie van 2000 euro. Daar zijn we flexibel mee omgegaan. Daarnaast bieden we infrastructuursubsidies voor jeugdverenigingen met eigendommen. Door het feit dat Dolce Vita huurt op de privémarkt was dat voor hen niet van toepassing. We kunnen als gemeente geen gemeenschapsgeld pompen in een huurgebouw, omdat de verhuurder gemakkelijk een huurcontract kan stopzetten.”

“Om die reden boden we vroeger enkel subsidies voor materialen die een jeugdvereniging kan meenemen, zoals een geluidsinstallatie. Maar hoogdringende kosten die je als jeugdhuis moet maken om je werking in stand te houden, zoals de geluidsmuur, daar helpen we uiteraard bij.”

Hebben jullie ooit het gevoel gehad dat jullie niet konden voldoen aan de verwachtingen van de buren?

Pierre: “Ja, de eerste weken wisten we echt niet wat gedaan. We moesten feestjes afgelasten omdat er te veel volk zou zijn voor onze 65 dB beperking. Dat was demotiverend. De situatie deed snel de ronde en werd ook opgepikt door de pers. We wilden toen niet met stenen gooien, maar gewoon zo snel mogelijk tot een oplossing te komen.”

Louis: “We kregen veel positieve reacties en steun van mensen die zeiden dat we niet bij de pakken mochten blijven zitten. Die reacties waren geruststellend voor ons. Voor de buren waren die reacties dan weer pijnlijk soms: online werden er harde commentaren gegeven.”

Kevin: “Dat klopt, maar aan de andere kant hebben ze daardoor ook contact gezocht en meer inzicht gekregen in jullie situatie. In eerste instantie was dat hard voor iedereen. Nog voor er een gesprek tussen de partijen was geweest was er plots een geluidsmeting en een strenge maatregel.”

Louis: “In eerste instantie leek het ‘wij tegen hen’. Maar nu komen we overeen. Ze sturen berichtjes als er iets is en wij brengen hen op de hoogte als er feestjes zijn.”

Kevin: “Als de buurt klaagt over het volume, geeft het jeugdhuis daar onmiddellijk gevolg aan. Dat zorgt voor meer verdraagzaamheid. Het is water bij de wijn doen voor iedereen. Het feit dat jullie verhuizen is ook een geruststelling voor de buren op lange termijn.”

Wat zijn de verhuisplannen?

Kevin: “We zitten nu in een inspiratieronde waarbij we ideeën verzamelen. Er wordt nagedacht over een nieuw gebouw dat een combinatie is tussen een jeugdhuis en gemeenschapscentrum. Daarvoor zijn we nu op zoek naar goede voorbeelden in Vlaanderen. Het budget is er, de goedkeuring is er, de politieke gedragenheid is er, maar we moeten nog het één en ander scherpstellen. Liefst zo snel mogelijk. We hopen binnen twee à drie jaar toch al iets te zien van het nieuwe jeugdhuis.”

Wat is voor jullie het ideale jeugdhuis?

Louis: “We hebben vanaf het begin gezegd dat we onze eigen onafhankelijkheid willen behouden. We willen een eigen werking hebben zonder dat de gemeente ons te veel regeltjes oplegt. We hebben nood aan onze eigen ruimte.”

Pierre: “En we willen het gezellig karakter van het jeugdhuis behouden. We willen geen vierkanten blok met een toog en discobar.”

Kevin: “En het lijkt me ook belangrijk dat je af en toe eens een feestje kan geven zonder daarvoor een andere ruimte te moeten huren.”

Waar kijken jullie nog naar uit?

Louis: “Ik denk dat het hoogtepunt nog moet komen. Binnenkort bestaan we 40 jaar. We gaan een festival organiseren met dj’s en bands. Dat zien we groots.”

Tekst en foto's: Lisa Staelens

Geluidsnormen

In Vlaanderen gelden er vaste geluidsnormen voor alle muziekevenementen die toegankelijk zijn voor publiek en waar opgenomen muziek of elektronisch versterkte muziek wordt gespeeld. Die zijn er om te voorkomen dat je bezoekers en medewerkers gehoorschade oplopen en om overlast te vermijden. Naast de geluidsnormen binnen het jeugdhuis, zijn er ook de buitennormen. Deze dienen om overlast naar de buurt te beperken.

Afhankelijk van in welke zone jouw jeugdhuis ligt, hoeveel ander randgeluid er is en het moment van de dag variëren deze normen. Voor meer informatie over de exacte buitennormen kan je terecht bij de milieuambtenaar van jouw gemeente.

Ongeacht hoe luid de muziek binnen wettelijk mag, je mag buiten nooit voor overlast zorgen. Dat is bij wet bepaald en zorgt voor een leefbare buurt. Daar kan alleen van afgeweken worden als het College van Burgemeester en Schepenen een uitzondering toestaat.

Klachten van buren over lawaai, het is misschien iets waar ook jouw jeugdhuis af en toe mee te maken krijgt. Er zijn gelukkig heel wat maatregelen die je kan nemen om geluidsoverlast voor de buurt te vermijden of alleszins te beperken. Op de website van Formaat vind je duidelijke informatie over de wetgeving en tips om geluidsoverlast te beperken.

Meer weten?
>>> https://www.formaat.be/thema/geluidsnormen