Tutti Fratelli: theater als bindmiddel

Tutti Fratelli is een sociaal-artistieke werkplaats in het hart van Antwerpen. De organisatie maakt theater met personen die minder kansen kregen in hun leven – mensen in armoede, met psychische problemen of met een beperking, iedereen is welkom. Onlangs maakte Tutti Fratelli voor de tweede keer een voorstelling met jongeren.

Het jongerengezelschap, dat toepasselijk werd herdoopt tot Giovani Fratelli, stond in november op de planken met VOLLE GANG oftewel de toekomst is al begonnen. “De jongerenwerking binnen Tutti Fratelli geeft de jonge mensen een stem”, vertelt regisseur Eva Schram. “Ze zijn dikwijls met veel zaken begaan. Die zaken kunnen bij ons aan bod komen in de repetities en op het podium.”

Buiten_de_lijntjes_Tutti_Fratelli_680x_0004_BUITEN_DE_LIJNTJES_Tutti_Fratelli_Eva

“Een gedeeld verhaal ontwikkelen, dat relevant was voor de jongeren én voor het publiek, dat was de grote uitdaging om de voorstelling in elkaar te steken.” Dat gedeelde verhaal kwam voort uit de improvisaties die de jongeren deden. “In de voorstelling ontdekken de personages gaandeweg dat de ruimte waarin ze zich bevinden een hiernamaals is, waardoor ze gaan reflecteren over hun leven”.

De voorstelling was een succes. Giovanni Fratelli stond veertien keer op de planken met de productie, soms voor volle zalen. “We hebben bijna duizend mensen bereikt. Da’s niet niks. Als al die mensen horen en zien welke kleine en grote struikelblokken jonge mensen vandaag de dag tegen komen, ben ik daar heel blij mee.”

Buiten_de_lijntjes_Tutti_Fratelli_680x_0002_BUITEN_DE_LIJNTJES_Tutti_Fratelli_ann-berger-hr-01

Om de jongeren te bereiken deed Tutti Fratelli een oproep via sociale media en gingen ze onder andere langs bij jongerenwerkingen en jeugdinstellingen. Of de jongeren boden zichzelf aan. Er waren geen audities. “Wij selecteren niet! Wie aanklopt, mag meedoen, zo simpel is het. We werken eerst een maand samen, en daarna beslissen de jongeren of het iets voor hen is of niet. Iedereen mag meedoen. We beginnen meestal met meer dan tien jongeren en gaandeweg verkleint de groep. Repeteren vraagt een constant engagement, niet iedereen beseft dat als hij of zij eraan begint.”

Buiten_de_lijntjes_Tutti_Fratelli_680x_0001_BUITEN_DE_LIJNTJES_Tutti_Fratelli_ann-berger-hr-09

Het publiek reageert enthousiast op de voorstellingen. “We hebben vaak staande ovaties gehad. Het publiek is sneller aangedaan door de voorstellingen die we met jongeren maken. Het is erg krachtig om deelgenoot te worden van deze jongeren hun verhaal. In plaats van enkel rationeel en op papier over onderwerpen na te denken, weken hun verhalen emoties los. In tijden van maatschappelijke verkilling is het belangrijk om ook onze emotionele intelligentie aan te spreken.”

De toekomst voor Giovani Fratelli is nog niet duidelijk. “We dienden een projectsubsidiedossier in voor onze jongerenwerking. We wachten met een bang hart af wat het gaat worden. We zijn vaak zo intens samen geweest, en creëerden dit jaar een erg bijzondere vriendengroep, die veel steun aan elkaar heeft. Ik hoop dat het zo blijft, ook buiten de muren van dit gebouw.”

Buiten_de_lijntjes_Tutti_Fratelli_680x_0005_BUITEN_DE_LIJNTJES_Tutti_Fratelli_ann-berger-hr-19

Ulrike Van Elsen stond mee op de planken met VOLLE GANG oftewel de toekomst is al begonnen.
“Ik deed vroeger toneel in het dorp waar ik woonde en was op zoek naar een gezelschap in Antwerpen om bij aan te sluiten. Ik kende al iemand bij Tutti Fratelli en toen ik een oproep zag staan op de website heb ik daar meteen op gereageerd.

Buiten_de_lijntjes_Tutti_Fratelli_680x_0003_BUITEN_DE_LIJNTJES_Tutti_Fratelli_Ulrike De eerste weken begonnen we met improvisaties. Eva, de regisseur, gaf ons de opdracht om binnen bepaalde situaties te improviseren. Pas na enkele maanden gingen we op repetities concreter brainstormen over wat de voorstelling moest worden. Iedereen kreeg een vraag van Eva, waar we vervolgens een monoloog over moesten schrijven. ‘Voor wie doe je het allemaal?’, kreeg ik op mijn schoot. Dat is een moeilijke opdracht natuurlijk. Over zo’n dingen, wat je belangrijk vindt in het leven, denk je niet vaak na. Daarvoor moet je diep in jezelf graven.
Dat was confronterend, maar het heeft er wel voor gezorgd dat we veel van onszelf in de voorstelling hebben kunnen steken. Die is echt van ons. We speelden op het podium ook met onze eigen namen. Het was heel persoonlijk, dat is mooi. Eva verwerkte al onze ideeën en verhalen mee in één geheel.

In onze ploeg en onze voorstelling kwamen heel verschillende leefwerelden samen. Een acteur van het gezelschap woonde nog maar anderhalf jaar in Belgie, daar spraken we in het begin soms nog Frans mee, iemand anders liep een tijdje rond met een enkelband, iemand anders had een vorm van autisme … Iedereen heeft een eigen achtergrond. Daar leer je veel van.

Het gezelschap werd echt een familie. We konden steeds bij iedereen terecht als we met iets zaten. Voor de repetities werd er gekookt en aten we samen, na de repetities bleef iedereen iets drinken… Daar genoot ik van. Ik wil toneel blijven spelen. Ik heb met één van de spelers die ik bij Tutti Frattelli heb leren kennen zelf een gezelschap opgestart. We werken nu aan een eigen voorstelling. Spannend.”

Tekst: Adriaan de Roover
Foto’s: Ann Berger


Lees het volledige Formaat Magazine december (2019) - januari- februari 2020 hier