Ruim 3 miljoen euro naar jeugdhuizen met projecten

Vlaams minister van Jeugd Sven Gatz bevestigt zijn vertrouwen in jeugdhuizen. 75 projecten rond ondernemerschap of artistieke expressie in 45 jeugdhuizen krijgen in 2018 ruim 3 miljoen euro subsidies. “Het gaat telkens om projecten van, voor en met jongeren, die bovendien op korte termijn voor nieuwe jobs zorgen in de jeugdhuizen.”

Op 15 september kende Sven Gatz subsidies toe aan jeugdhuizen die inzetten op een werking rond ondernemerschap en artistieke expressie. De toename van het aantal aanvragen zorgde op vier jaar tijd voor een budgetverhoging van 68 procent. 41 projecten werken vandaag rond artistieke expressie, 34 projecten stimuleren jongeren om te werken rond ondernemerschap. Samen goed voor 3,145 miljoen euro.

Grafiek_bovenlokale_projecten


Voor wie?

De projecten zijn er voor jeugdhuizen die aan verschillende criteria voldoen. Zo moet de Algemene Vergadering van de vzw minimum twintig leden bevatten, waarvan er tien jonger zijn dan dertig. Op die manier wil de Vlaamse overheid de participatie van jongeren in de projecten garanderen. Het is namelijk de bedoeling dat de projecten zoveel mogelijk ‘voor en door jongeren’ gemaakt worden.

Ook de toegankelijkheid van het jeugdhuis is een belangrijke factor. Het jeugdhuis moet voor iedereen toegankelijk zijn en moet 20 uur per week open zijn, waarvan vier in het weekend. De infrastructuur moet bovendien de mogelijkheid bieden om een project uit te voeren en beschikken over een secretariaat, een ontmoetingsruimte en een activiteitenruimte.

Een andere keuze die de Vlaamse overheid maakte was om enkel jeugdhuizen te subsidiëren die al minimaal een halftijdse medewerker in dienst hebben. Zo wil de overheid vooral inzetten op het aanvullend versterken van het professioneel kader binnen jeugdhuizen.

Formaat ziet hierin ook een kans voor steden en gemeenten om in te zetten op de professionalisering van het lokale jeugdwerk. Het subsidiëren van een halftijdse jeugdwerker opent voor jeugdhuizen de mogelijkheid om één of twee projecten aan te vragen en zo extra middelen voor jeugdwerk binnen te trekken.

Van waar komen we?

Jeugdhuizen timmeren sinds 2014 aan de weg met een bont gezelschap artistieke en ondernemende projecten. Vandaag zijn er 75 projecten in 46 jeugdhuizen: Bijna een verdubbeling van de 42 projecten die er vanaf de start in 2014 bij waren.

Een voorloper van deze regeling waren de ex-DAC-subsidies. Die regelgeving was aan opfrissing toe. Jeugdhuizen kunnen sinds 2014 elk jaar maximaal twee projecten aanvragen, voor 45 000 euro per project. Hiermee kunnen ze een voltijds medewerker aanwerven per project. Daarnaast is er ook 5 000 euro werkingsbudget. De omvorming van de regelgeving vermeed een leegloop van professionele jeugdhuiswerkens gezien ruim een derde van alle beroepskrachten in jeugdhuizen gefinancierd wordt vanuit Vlaanderen. Gelukkig verhinderde de aanpassing niet alleen een kaalslag, ze bracht ook vernieuwing met zich mee.

Nieuwe Dynamiek in de jeugdhuizen

Jeugdhuizen worden uitgedaagd om verder te denken dan het volgende feest, de volgende week, de volgende maand. De projecten moedigen jeugdhuizen aan om op een doordachte manier aan de slag te gaan rond de thema’s artistieke expressie en ondernemerschap.

“Wij zijn al ondernemend” of “wij zijn al artistiek”, horen we wel eens. Maar de projecten geven jeugdhuizen nu echt de kans om binnen een professioneel kader te werken rond deze thema's: met voldoende tijd, voldoende ondersteuning en voldoende middelen.

Een zeefdrukatelier? Een jongere die een kapsalon wil opstarten? Een driedaags kunstenfestival? Een erfgoedmuseum dat wordt overgenomen door jongeren? Een medialab? Een plaatsje op het Gentse Lichtfestival? Een driedaagse boottocht met een zelfgemaakte boot van het ene jeugdhuis naar het andere? Een tijdelijke invulling in de publieke ruimte?

Het zijn maar enkele voorbeelden van dingen die mogelijk gemaakt worden door de projecten. Jeugdhuiswerkers komen meer dan vroeger ‘uit hun kot’ en zetten samenwerkingen op met lokale ondernemers, met kunstenaars, met cultuurcentra, met verenigingen uit de buurt, met scholen … én met elkaar.

De jeugdhuizen met een project vormen op die manier een stevig netwerk en gaan met elkaar in interactie. In 2016 richtten tien jeugdhuizen ‘Haven’ op, de coöperatie die ondernemende jongeren wil ondersteunen en stimuleren. In datzelfde jaar nog was er de eerste editie van ‘RADAR Under Construction’, een werkfestival waar jongeren uit jeugdhuizen drie dagen samenkomen. De projecten dagen de jeugdhuizen uit om voor een bredere groep te werken en na te denken over welke doelgroepen ze willen bereiken.

Nieuwkomers

Met de budgetverhoging kiest Minister van Jeugd Sven Gatz niet alleen voor een verderzetting van het grootste deel van de bestaande projecten, maar ook voor een uitbreiding van een aantal projecten die in 2017 een opstart maakten en de opstart van een aantal nieuwe projecten.

Zo komen er in Oostende twee projecten bij, in jeugdhuis De Korre en in jeugdhuis OHK. De grootste stijging vindt plaats in JH Kaddish in Schoten: daar starten vanaf 2018 twee volledig nieuwe projecten op. Planet Zinga uit Vilvoorde krijgt middelen voor een artistiek project. Nerdlab uit Gent is een opvallende nieuwkomer.

Jobs in jeugdhuizen

De projectmiddelen bieden niet alleen jongeren kansen om zich onder te dompelen in artistieke expressie en ondernemerschap. Ze zorgen ook voor een sterk professioneel kader en creëren jobs voor jonge mensen. De jeugdhuizen zijn plekken waar traditioneel veel jongeren hun eerste job vinden. De projecten zorgen ook voor het zo genaamde ‘springplank-effect’. Jeugdhuizen en jeugdhuismedewerkers spelen zich in de kijker en lanceren zich zo voor interessante samenwerkingen, die extra middelen en sommigen de weg naar een nieuwe job (bij een CC, een jeugddienst, een culturele organisatie,….) opleveren.

Het gaat telkens om projecten van, voor en met jongeren, die bovendien op korte termijn voor nieuwe jobs zorgen in de jeugdhuizen ”, geeft Sven Gatz mee. Die jobs komen er rechtstreeks, maar ook onrechtstreeks, zowel buiten als binnen de jeugdhuizen.

(Jeugdhuizen met bovenlokale projecten in 2018)

De maatregel stimuleert sommige gemeenten en steden om jeugdhuizen extra te financieren en zo de mogelijkheid te openen om een project aan te vragen. Elke halftijdse beroepskracht (een investering van om en bij de 20 000 euro) kan op die manier een halftijdse tot twee voltijdse jobs opleveren. Dat heeft de afgelopen jaren extra jeugdhuizen met tewerkstelling opgeleverd en ervoor gezorgd dat er extra jobs zijn bijgekomen in de sector.

Binnen de ondernemerschapsprojecten zien we nu al dat jongeren met hun eigen idee de markt op willen. Ze gaan op zoek naar manieren om van hun project ook effectief een job te maken: self-employment als doel. Op die manier zijn er al een tiental jongeren aan de slag binnen Haven.

Bovenlokale projecten als inspiratiebron voor Onafhankelijk Jeugdwerk

Het grootste voordeel van de bovenlokale projectsubsidie is ongetwijfeld het feit dat het een inspanningsverbintenis is, geen resultaatsverbintenis . Het enige wat vastligt, is dat de projecten dienen te werken rond ondernemerschap of rond artistieke expressie. De manier waarop is vrij.

Een belangrijke voorwaarde is natuurlijk dat jeugdhuizen een sterk plan afleveren, waarin ze aantonen hoe ze hun project willen aanpakken. Tegelijk zijn het de jeugdhuizen en de jongeren in die jeugdhuizen die zélf doelstellingen kunnen formuleren, die zélf nadenken over de doelgroepen die ze willen bereiken en die zélf afwegen hoe ze dat zullen doen en wie ze daarvoor moeten betrekken. “Op die manier dagen we de jeugdhuizen uit om hun doelgroepen te vergroten en diverser te maken ”, aldus Gatz. “We willen immers zo veel mogelijk jongeren het jeugdhuis laten ontdekken.”

Bovendien zijn de plannen die gemaakt worden een startpunt waarover kan onderhandeld worden: tijdens lopende projecten mogen plannen aangepast worden. De overheid kijkt vanop een afstand toe, maar grijpt enkel in wanneer de randvoorwaarden (jongeren, openingsuren en professioneel kader) niet kunnen verzekerd worden.

Als federatie kunnen we deze vorm van reglementering alleen maar toejuichen: het geeft jongeren en jeugdhuizen de kans om te experimenteren en om hun eigen zin te doen, zonder dat dit de kwaliteit aantast.

En nu?

In juni 2018 is het de laatste keer dat jeugdhuizen een aanvraag kunnen doen voor een jaarwerking. De laatste projecten zoals ze vandaag bestaan zullen plaatsvinden in 2019.

Vanaf 2019 wordt de reglementering rond de bovenlokale projecten opgenomen in een nieuw decreet . Een voorontwerp voor dit decreet werd al principieel goedgekeurd door de Vlaamse regering. De belangrijkste wijzigingen die op dit moment voorliggen zijn de termijnen en manier van subsidiëring.

De bedoeling is om jeugdhuizen voor een langere termijn te subsidiëren: in cycli van 4 jaar in plaats van 1 jaar. Dit biedt meer zekerheid voor de jeugdhuizen zelf en meer jobzekerheid voor de projectmedewerkers.

De details voor dit nieuw reglement worden nog verder uitgewerkt door de Vlaamse Overheid: meer duidelijkheid daarrond komt er later dit jaar.

Zelfde openheid, meer zekerheid

De projecten bieden voor jeugdhuizen dé kans bij uitstek om zich de komende jaren verder in de kijker te spelen.De toegekende uitbreiding bevestigt het vertrouwen van de minister in jeugdhuizen en biedt mogelijkheden tot verdere professionalisering en verankering op zowel lokaal als bovenlokaal niveau . De middelen maken jeugdhuizen tot relatief grote socio-culturele spelers in hun omgeving.

Een vernieuwd reglement dat dezelfde openheid en tegelijk meer zekerheid biedt voor jeugdhuizen kunnen we alleen maar toejuichen. Het zorgt voor een veilig, comfortabel kader en garandeert de continuïteit.

Meer info: tim.bryon@formaat.be en ken.vanroose@formaat.be
Meer weten over RADAR Under Construction: Roxanne.Cox@formaat.be
Benieuwd naar Haven? Meer info: katrin@havencoop.be