Hot Topic: jongeren & werk

Een duurzame job vinden is voor jongeren niet altijd evident. In 2018 was gemiddeld 14,1% van alle jongeren tot 25 jaar werkloos, volgens cijfers van de VDAB. Daarbij komt dat steeds meer jongeren het middelbaar onderwijs zonder diploma verlaten. Voor hen is de zoektocht naar een job nog moeilijker. Het is dus van belang om jongeren meer zelfvertrouwen en ondersteuning te geven. Ook jeugdhuizen bieden daar kansen.

Veel jongeren voelen zich onzeker in hun zoektocht naar werk. Ze voelen zich onvoldoende begeleid, ze zijn onvoldoende geïnformeerd over hun rechten en plichten op de arbeidsmarkt en vinden geen gepaste ondersteuning tijdens hun eerste job. De school besteedt weinig aandacht aan de werking van de arbeidsmarkt en weinig jongeren komen in contact met de praktijk van de werkvloer. Daarnaast botsen jongeren bij hun zoektocht op een gebrek aan ervaring en de sterke focus op diploma’s.

Heel wat jongeren worden de dupe van ons onderwijssysteem dat te weinig rekening kan houden met de sociaaleconomische achtergrond van leerlingen (cfr. het stijgende aantal gezinnen in armoede). Zo wijst onderzoek bijvoorbeeld uit dat huiswerk geen meerwaarde heeft voor leerlingen. Daarbij blijkt de kwaliteit van het huiswerk vaak meer te zeggen over de hulp, tijd en ondersteuning die de jongere thuis kan krijgen dan over de kwaliteiten van de jongere zelf.

De hoge schooluitval in steden is daarvan onder andere het gevolg. Meer dan een op de tien jongeren uit de provincie Antwerpen verlaat de middelbare school zonder diploma van de derde graad. “Dat zegt niets over het potentieel van die jongeren”, zegt Eline Louis van Baanbrekers – een onderdeel van Formaat dat jongeren één op één begeleidt naar een job of opleiding en zo de kloof tussen jongeren en werk verkleint. “Jongeren meer zelfvertrouwen en ondersteuning geven in hun zoektocht naar werk, ook jeugdhuizen bieden daar kansen.”

“Het jeugdhuis is een gedroomde plek om nieuwe competenties te ontwikkelen, zowel soft skills als manuele of intellectuele vaardigheden”, gaat Baanbreker Eline verder. “Vaak gebeurt dat zonder dat een jongere het zelf beseft. Zo ken ik een jongere wiens cv niet al te sterk was: hij had geen middelbaar diploma gehaald en slechts enkele korte jobs gedaan, zonder zicht op meer. Door met hem te spreken over zijn vrijetijdsbesteding en zijn engagement in het jeugdhuis, kwam naar boven dat hij veel extra vaardigheden had opgedaan die niet op zijn cv stonden. Ze leken hem onbelangrijk: ‘Dat is toch maar van in het jeugdhuis?!’.”

“Niets is minder waar. Door eens op te lijsten wat hij allemaal deed als vrijwilliger en welke verantwoordelijkheden hij droeg, konden we zijn cv enorm versterken en personaliseren. Van toogdienst (= met kassa en geld kunnen werken, integer zijn, klantvriendelijk zijn, onder druk kunnen werken, stocktelling en leveringen kunnen beheren …) over activiteiten ondersteunen (= sociaal en hulpvaardig zijn) tot meubels maken voor het jeugdhuis (= handig zijn, werken met een cirkelzaag, figuurzaag, boor- en nietmachine, nauwkeurig werken, een plan kunnen tekenen …).”

“Dat waren niet alleen een pak meer vaardigheden die op zijn cv konden staan. Het toonde aan toekomstige werkgevers ook dat hij vertrouwen krijgt van het jeugdhuis, verantwoordelijkheden kan dragen en initiatief neemt. Twee vliegen in één klap. Het resultaat? Een sterker en voller cv, meer uitnodigingen op sollicitaties en meer zelfvertrouwen! Denk dus nooit: ‘Ik ben maar vrijwilliger in het jeugdhuis’, maar wees trots op die werkervaringen en gebruik ze in je voordeel!

Schoolverlatersrapport

Hoewel de zoektocht naar werk niet voor iedereen even vlot loopt, blijkt uit cijfers van VDAB dat schoolverlaters steeds sneller werk vinden. Van de meer dan 70.000 Vlaamse jongeren die jaarlijks de schoolbanken verlaten, is 8,9% na een jaar nog op zoek naar werk. Dat cijfer daalt al voor het vijfde jaar op rij.

data/upload/assets/Hottopic_infographic680x.jpg

Bron: VDAB

Voor wie een diploma in het hoger onderwijs behaald heeft, loopt de aansluiting heel vlot. Zowel bij de masters als de professionele bachelors ligt het percentage werkzoekenden lager dan 4%.
De academische bachelors hinken achterop: 7,3% is werkzoekend.

In het secundair onderwijs biedt het TSO de beste aansluiting. Het KSO biedt met 13,5% het minst aansluiting. Bij jongeren die het middelbaar verlaten na een leertijd-traject (waarin jongeren deeltijds werken en studeren, ook wel leercontract of duaal leren genoemd) is 9,3% werkzoekend. De positieve effecten van het ‘leren op de werkvloer’ komen hier dus duidelijk naar voren.

Portretten: Vijf jongeren vertellen over hun ervaring met, en zoektocht naar werk.

Sara Ibrahimi

data/upload/assets/Hottopic_Sara680x.jpg

22 jaar, behaalde middelbaar diploma logistieke en maritieme administratie, woont in Antwerpen, werkt als onthaalmedewerker in ZNA Middelheim

“Toen ik stopte met studeren – ik was begonnen aan de studies orthopedagogie en maatschappelijk werk maar beëindigde die – wou ik beginnen werken. Dat bleek al snel een moeilijke zoektocht te worden. Ik stuurde mijn cv en motivatiebrief uit voor verschillende jobs maar kreeg nooit een antwoord. Het gaf me een slecht gevoel op den duur. Als je je cv uitstuurt verwacht je een antwoord – ja of nee. Zo wachten zonder reactie te krijgen was teleurstellend. Deed ik iets fout of was mijn cv niet duidelijk? Ik wist het niet en wou graag ondersteuning. Daarom ben ik naar het OCMW gestapt. Zij verwezen me door naar Baanbrekers.

Bij Baanbrekers kwam ik in contact met Inge, mijn buddy. Zij hielp me mijn cv te verbeteren, zodat het duidelijker was wat ik kon en wie ik was. Ze leerde me ook om een goede motivatiebrief te schrijven en oefende sollicitatiegesprekken met me, zodat ik wist wat ik kon verwachten en hoe ik kon antwoorden. Ze stuurde me ook vacatures door. Met twee paar ogen zie je meer. Toen Inge me de vacature van onthaalmedewerker in het Middelheimziekenhuis doorstuurde, sprong die er echt tussenuit. We bereidden samen de sollicitatie voor en na een positief gesprek kon ik starten!

De job is echt iets voor mij. Ik ben voortdurend bezig en heb veel contact met mensen, zowel met patiënten als met collega’s. In het begin moest ik met nieuwe programma’s leren werken, en kreeg ik twee weken training, maar door mijn opleiding in het middelbaar had ik al een goede administratieve basis. Het was niet altijd gemakkelijk, maar dankzij de hulp van mijn collega’s heb ik nu alles goed onder de knie.

Ik ben heel blij met mijn job. In Afghanistan ben ik niet naar school geweest, maar ik droomde toen al van een goede job en een eigen bureau. Dat ik dat nu heb, geeft me veel plezier! Soms zeggen patiënten ook dat ik een leuke job heb en dat vervult me met trots. Mijn tip aan andere jonge werkzoekenden? Laat je begeleiden in je zoektocht! Op je eentje een job zoeken en je voorbereiden is moeilijk en soms ben je bang om te solliciteren. Als iemand je dan een duwtje in de rug kan geven, gaat het makkelijker. Nu ik heb ervaren hoe je het aanpakt, denk ik dat ik in de toekomst zelf ook vlotter een job zal vinden.”

Gilles De Blauwer

data/upload/assets/Hottopic_Gilles680x.jpg

25 jaar, woont in Gent, werkt deeltijds in jeugdhuis ’t Kasseiken en is daarnaast zelfstandige in bijberoep

“Een jaar geleden richtte ik mijn eigen bedrijfje in bijberoep op: Blauwer. Met Blauwer bied ik ondersteuning – van concept tot realisatie – aan alle soorten events en feesten. Dat was een logisch verlengde van mijn ervaringen in het jeugdhuis.

Acht jaar geleden kwam ik terecht in Den Uitvlucht in Waregem waar ik al snel optredens te organiseren. Ik beleefde er veel plezier en voor ik het wist begonnen mijn verantwoordelijkheden te groeien, kwam ik terecht in het kernbestuur en werd ik uiteindelijk kernvoorzitter.

Na twee jaar lang events te organiseren in het jeugdhuis kreeg ik de smaak te pakken om er meer mee te doen. Na mijn zevende jaar elektronica besloot ik event- en projectmanagement te gaan studeren. Ik heb die bachelor uiteindelijk niet helemaal afgemaakt maar kon proeven van het echte werk. Ik ging als eventcoördinator aan de slag bij Backstay Hostel in Gent en kwam daarnaast als freelancer terecht bij Student Kick Off en Filmfest Gent.

Als ik erop terugkijk, heb ik veel geleerd in het jeugdhuis. Zelfs met de kleinste optredens leer je al veel over productie, techniek, communicatie, budgetten … Later zijn we grotere events beginnen organiseren, zo was het technoconcept WAZIG een schot in de roos. Hoewel het genre nog niet echt leefde in Waregem, waren we meteen uitverkocht. Het jeugdhuis was de ideale plek om te experimenteren voor mij.

Met Blauwer werk ik nu concepten uit voor anderen en als freelancer was ik vorig jaar aan de slag op Dreamville en Loland. Dit jaar ben ik onder andere side manager op Jazz Middelheim. Van het organiseren van de vrijwilligers en leveranciers, tot stromend water voorzien: ik leid er alles in goede banen. Ik ben echter nog niet verdwenen uit de jeugdhuizen. Sinds januari werk ik bij ‘t Kasseiken in Wachtebeke als projectmedewerker. Met ‘De Kazakken’ zijn we daar sinds dit jaar een project gestart rond ondernemerschap bij jongeren.”

Tibo Keteleer

data/upload/assets/Hottopic_Tibo680x.jpg

22 jaar, woont in Lier, studeerde sociaal-cultureel werk, werkzoekend

“Ik zou graag iets met m’n studies doen en dus willen terechtkomen in het sociaal-cultureel werkveld. Maar als ik echt mag dromen, word ik toch het liefst schrijver van bestsellers. De zoektocht naar werk is een lastige weg. Het is moeilijk om ergens binnen te geraken. Je moet voldoen aan een aantal eisen en wordt toch steeds geconfronteerd met een sollicitatie. En dan nog ben je niet zeker van een plaatsje.

Ik denk dat het in deze tijden van sociale media niet zo moeilijk is om vacatures te vinden. Er zijn allerlei handige apps en Facebookpagina’s om daarbij te helpen. Maar sollicitaties zijn toch een beetje eng. Je moet professioneel proberen blijven en je emoties de baas kunnen.

Als ik echt hulp nodig heb bij het zoeken van werk, weet ik dat ik bij vrienden en familie met meer ervaring terechtkan voor tips en tricks. Ik heb al veel vakantiewerk gedaan en ben sinds 2013 animator op de Speelmicroob in Lier. Daardoor heb ik geleerd dat ervaringen opdoen heel belangrijk is. Het vormt je als persoon.”

Hertier Hitimana

data/upload/assets/Hottopic_Hertier_680x.jpg

21 jaar, woont Hoboken, middelbaar diploma gehaald via examencommissie, werkend

"Toen ik op zoek was naar werk, leerde ik Baanbreker Youssef kennen. Hij motiveerde me om samen met enkele andere jongeren een beroepsverkennende stage bij Albert Heijn te doen. Ik was eerst niet heel enthousiast. Ik dacht dat ik wel wist wat zo’n job inhield en dat leek me niets voor mij. Maar ik begon eraan en het verbaasde me echt! Het was helemaal anders en veel leuker dan ik verwacht had.

Tijdens de stageweek leerde ik veel bij over hoe een supermarkt werkt en wat er allemaal achter de schermen gebeurd. Ik was en ben nog steeds gemotiveerd om elke dag te gaan werken. Waarom? Alles werd goed uitgelegd, het traject met Baanbrekers was goed georganiseerd en de stageplek was perfect. Als het een magazijn was geweest, was ik niet zo positief geweest, maar dit is echt een geknipte werkplek voor mij; er werken veel verschillende culturen, je voelt geen verschillen, het is tof om heel de dag mensen om je heen te hebben en klanten te helpen, én de collega’s zijn leuk, ze helpen me en we kunnen goed babbelen en lachen.

Vroeger was ik minder gemotiveerd om te gaan werken, want ik maak muziek en was dus mijn eigen baas met mijn eigen regels. Nu moet ik mij aan andere regels en uren houden, maar omdat de collega’s en het werk zo leuk zijn, lukt me dat goed. Ook vroeg opstaan om aan de vroege shift te beginnen gaat vlot, en daarmee verbaas ik mezelf ;-)

Ik ben blij dat ik deze stage gedaan heb. Mijn raad aan andere jongeren? Je moet geen schrik hebben om uit je comfortzone te komen en iets anders te doen dan normaal! Ik werk nu verder bij Albert Heijn via interim en blijf mijn best doen om te groeien en beter te worden. Ik hoop dat ik een vast contract krijg, dat kan ik dan combineren met mijn muziek."

Stijn van Loock

data/upload/assets/Hottopic_Stijn680x.jpg

19 jaar, woont in Lier, student en bijlesgever wiskunde, werkend

“Van poetshulp in het AZ Sint-Maarten tot bediening in café Falstaff te Lier, ik heb het allemaal gedaan. Elke job heeft zijn eigen voor- en nadelen. Als je in een café werkt, kom je onder de mensen en krijg je een bepaalde flexibiliteit. Op een bureaujob krijg misschien meer structuur en net minder verantwoordelijkheid.

Ik ben zelf actief geweest in JH de Moeve in Lier, ben kraker in het Liers Cultuurcentrum en was medeorganisator van Broeihaard kunstenfestival. Als vrijwilliger en organisator leer je assertief zijn. Dat komt van pas in professionele situaties en, misschien nog belangrijker, in de manier waarop je omgaat met druk. Ook netwerken en omgaan met tegenpartijen zijn heel belangrijke eigenschappen. Dat heb ik zelf aan den lijve ondervonden.

De zoektocht naar werk ging vlot voor mij. Ik ben niet op mijn mond gevallen en dat maakt solliciteren gemakkelijker. Ik verkies een face-to-facegesprek. Dan kan je gewoon vragen wat je wil weten of wat je kan verwachten, en krijg je onmiddellijk antwoord. Ik zou werkzoekende jongeren aanraden om duidelijk te laten zien dat ze beschikbaar zijn, in hun omgeving en aan werkgevers. Wat ook helpt is een mooi cv. Stel dat je dit niet zo goed gevuld krijgt met werkervaring uit het verleden, vul het dan naar hartenlust aan met projecten uit je vrijwilligersachtergrond. Je zou je verbazen over hoe een straffe troef dat kan zijn.”