Column: Sofie Maertens (co-founder & coach bij Breekjaar België)

Sofie Maertens is co-founder en creatieve coach binnen Breekjaar België. Daarnaast is ze lector in de richting orthopedagogie aan HOGENT.

Jongeren hebben veel vrijheid. Al is die vrijheid relatief. De uitspraak ‘de wereld ligt aan je voeten, benut je kansen!’ is geen cadeau. Zowel de veeleisendheid ten aanzien van zichzelf als de druk van hun omgeving zijn geen evidente gevolgen. De vele opties verblinden het merendeel, bang om verkeerde keuzes te maken. Jongeren zijn zich bewust dat perfectie niet bestaat. Tegelijkertijd schrikt het hen af. Vele jongeren bevriezen en weten niet meer wat ze willen. Sommigen vermoeden wel te weten wat ze willen maar ontdekken gaandeweg toch het omgekeerde.

Voordat een jongere keuzes kan maken, dient er ruimte te zijn voor identiteitsontwikkeling. Ik merk vaak dat deze ontwikkeling bij veel jongvolwassenen in het verleden, door uiteenlopende oorzaken, geen plaats kreeg. Jongvolwassenen hebben nood aan een omgeving waarin ze zich veilig voelen, en aan tijd om te zoeken wie ze zijn. Dat lukt niet door een uitgestippeld stramien te volgen. Er wordt van jongeren verwacht dat ze meekunnen in een veeleisende Belgische maatschappij, wat prestatiedruk impliceert.

Ze zijn hierdoor prikkelgevoeliger en voelen zich snel verantwoordelijk, een afkolving van het absurde ‘American dream’-maakbaarheidsidee. Jongeren hebben ruimte nodig om wat meer van hun lef en hun rebelse, kritische eigenheid te mogen laten zien.

data/upload/assets/Column_680x.jpg

Ik voel aan veel jongvolwassenen dat ze niet meer weten waar hun passies liggen, dat ze niet meer voelen wat ze graag doen. Hun interesseveld is zoek. Bijgevolg blijven die jongeren stilstaan, wat uiteraard slecht aanvoelt voor hen. Als maatschappij moeten we hier zorgvuldig mee omgaan. Zorgvuldig betekent niet pushen, maar eerder toelaten en aanmoedigen samen op zoek te gaan naar identiteit, passies, wensen en bekommernissen. Net zoals bij zoveel dingen gaat dat met vallen en opstaan. Het is een vaardigheid waarbij we meer moeten stilstaan om te kunnen meedraaien in onze maatschappij.

Jongvolwassenen bezitten veel innerlijke stress en onrust. Zichzelf leren uiten en durven communiceren zijn bijgevolg belangrijke vaardigheden. Daar gaat een pedagogische basisvisie achter schuil. Iemand die niet kenbaar kan maken wat hij of zij wil of voelt, zal frustraties ontwikkelen. Bij kinderen uit dit zich vaak in agressie, bij jongvolwassenen in bevriezen en blokkeren. De meest natuurlijke, authentieke reactiemogelijkheden in de oermens: fight, flight and freeze. Veel volwassenen gaan hieraan voorbij door de controle te willen overnemen. Dat zijn goed bedoelde intenties en een uiting van hun bezorgdheid, maar onbewust duwen ze jongeren in ‘waar ze goed in zijn’ en kunnen ze hierdoor geen duurzame weg van hun interesses en passies ingaan.

Jonge mensen hebben nood aan iemand die hen krachtige vragen durft te stellen. Vragen die ze aan het denken zetten en hen weer eigenaar maken van hun eigen leven. Behandel ze volwassen, zet hen bij in hun kracht en laat het vanuit henzelf komen. Tijdens mijn eigen studiekeuze werd ik geprikkeld door het warme, zachtaardige en positieve mensbeeld als pedagoog. Het was op mijn lijf geschreven en dat is het nog steeds.

Met Breekjaar ondersteunen we die jongeren die op zoek zijn naar zichzelf met een tussenjaar vol coaching. Op die manier beogen we het foutief kiezen en het zogenaamde ‘hoppen’ – het uitproberen van verschillende opleidingen – tegen te gaan. We creëren een plek waar iedereen zich welkom, veilig en aanvaard voelt. Zo nemen we de druk die de maatschappij uitoefent op jongvolwassenen deels weg. Op die manier mogen mensen er in eerste instantie ‘zijn’ en wordt samen met jongvolwassenen gezocht naar mogelijke verbeteringen in hun leven. Door de opbouw van eigenwaarde trachten we een zekere positieve emotionele stabiliteit te bekomen.

Jongeren moeten mogen experimenteren, vertrouwen, ontdekken, ondernemen, inspireren, verbinden en durven. Ze moeten de kans krijgen om samen, in een veilige omgeving en op hun eigen tempo, hun talenten en drijfveren te ontdekken. Daarbij is veel aandacht voor wat van binnenuit komt nodig. We moeten geloven in hun capaciteiten en kwetsbaarheid als mooi aanschouwen. Het pure leven: laten wenen en doen lachen.

* Breekjaar is een initiatief dat vijf jaar geleden in Nederland werd opgestart en sinds dit jaar ook in België bestaat. De organisatie stimuleert jongeren tussen 18 en 24 jaar om in een ‘breekjaar’ op zoek te gaan naar hun eigen krachten, ambities of drijfveren. Dat moet hen helpen om een juiste studie- of toekomstkeuze te maken.

Meer weten over Breekjaar? Surf dan naar www.breekjaar.be.

FOTO: Mattias Engels