Column: 10 jaar Formaat

03-03-2007. Op die datum lanceerden we Formaat in jeugdhuis Togenblik in Beveren. Alex Agnew was erbij. Toen nog een relatief onbekende, maar wel al erg memorabele brulboei. En Lady Linn met haar hiphopband Skeemz. Alex Agnew temt ondertussen sportpaleizen, al durft hij tussendoor wel nog eens te try-outen in een jeugdhuis. Lady Linn brak door met haar solowerk. Hoe verging het Formaat in die tien jaar?

“Formaat was echt de start van iets nieuws. ‘1+1=3’ was het motto: meer jeugdhuizen in één familie, meer slagkracht, een uitgebreider en straffer vormings- en informatieaanbod. Die drive voor vernieuwing hebben we sinds de start nooit meer losgelaten. Integendeel. Formaat surft vandaag nog altijd verder op de tomeloze energie die we creëerden met de fusie tussen de Vlaamse Federatie van Jeugdhuizen (VFJ) en Jongerengemeenschappen (JGM).

Een plek voor iedereen

Kort na de start gaf toenmalig minister van Jeugd aan Formaat de kans om zelforganisaties van etnisch-culturele minderheden op te zoeken en te ondersteunen. Wat startte als Formaat Plus is vandaag ten volle geïntegreerd in onze organisatie. Formaat streeft naar een plek voor iedereen in het jeugdhuiswerk. Dat kan enkel door een geheel open benadering van het jeugdhuiswerk toe te passen. De diversiteit neemt toe, in wie we bereiken maar ook hoe jongeren hun jeugdhuis organiseren.

Hierdoor focuste Formaat zich ook meer en meer op de stad als jongerenbiotoop, als broeihaard voor hedendaags jeugdhuiswerk. Jeugdhuiswerk in de stad ontwikkelen, werd een belangrijke, maar geen eenvoudige doelstelling. Om zelf op het terrein te kunnen vernieuwen besloten we vanaf 2013 zelf jeugdhuizen uit te bouwen in drie Antwerpse districten. Zo werken we er onder andere met kinderen vanaf 6 jaar, heel buurtgericht en op de pleinen. Bij jongeren focussen we op de begeleiding naar werk en opleiding. De know how vertalen we zo goed mogelijk naar onze leden in heel Vlaanderen. De conferentie ‘Later als ik jong ben’ in 2016 was daarin heel belangrijk. Met Gent, Kortrijk en Oostende sloten we duurzame overeenkomsten af om ook daar jeugdhuiswerk te ondersteunen.

Appreciatie voor jeugdhuizen

Formaat toonde zich een erg sterke belangenverdediger. In dossiers als geluidsnormen, btw en Sabam sleepten we werkbare regelingen uit de brand, gedragen door jeugdhuizen en de stem van duizenden jongeren. Ook inhoudelijk zorgden we voor erkenning. 50 jaar jeugdhuizen zorgde in 2012 voor een jaar lang media-aandacht en feest. Kort daarna sprak het Vlaams Parlement in een resolutie haar appreciatie uit voor jeugdhuizen. Het parlement vroeg de regering ‘jeugdhuizen te erkennen als ankerpunten voor jongeren in lokale gemeenschappen en ze als partners te zien, (…) op domeinen die ook in het Vlaams Jeugdbeleidsplan prioritair zijn: diversiteit, jongerencultuur, brede scholen, kwetsbare groepen en zin voor creativiteit en ondernemen.’ Het was geen toeval dat kort daarna het nieuwe reglement op ‘bovenlokale projecten voor jeugdhuizen’ werd gelanceerd door de Vlaamse overheid. Vandaag werken 75 professionele jeugdwerkers aan creatieve expressie of ondernemingszin bij jongeren in 45 jeugdhuizen.

Ons opleidingsaanbod kende een hele evolutie over die tien jaar. Co-creatie staat er vandaag centraal. RADAR is een sterk concept. Het recent gelanceerde postgraduaat Open Jeugdwerk zorgt voor alweer een mijlpaal in de erkenning voor professionele jeugdwerkers.

Formaat is een doener, een vernieuwer en een verbinder. We zijn erin geslaagd keuzes te maken, aan de kar te trekken en tegelijkertijd iedereen daarin mee te nemen. Met meer dan 430 leden-jeugdhuizen waarin 10 000 vrijwilligers actief zijn, 50 gedreven personeelsleden en een pak vrijwilligers bij Formaat is het jeugdhuiswerk ook in cijfers stevig gegroeid. De dromen die we in 2007 hadden, zijn meer dan uitgekomen. Dank aan iedereen die daaraan heeft bijgedragen.”

Tekst: Tom Willox