COLUMN - Verena Reniers: Wat maakt ons uniek & wat verbindt ons?

7 miljard mensen op onze planeet. Meer dan 11 miljoen daarvan leven in België. Dat zijn 11 miljoen levens, 11 miljoen gezichten en een veelvoud van dat aantal aan dromen, angsten, ideeën, herinneringen en liefdes. Tegenover onze oneindige diversiteit staat het onweerlegbare feit dat we allemaal ‘mens’ zijn. Mensen, op zoek naar geluk. Op zoek, heel vaak, naar zichzelf. En in die levenslange zoektocht naar wie we eigenlijk zijn, komen we de ander tegen.

Onze identiteit is datgene wat ons onderscheidt van de ander, en tegelijk krijgt het vorm in interactie met de ander. We hebben die ‘ander’ nodig om onszelf te vinden. Daarom is het zo belangrijk om in ontmoeting te gaan met anderen, om plaatsen op te zoeken waar dat kan gebeuren.

Jeugdhuizen spelen hierin een heel belangrijke rol, te meer omdat de belangrijkste fase van identiteitsontwikkeling in de adolescentie valt. De opbouw van een eigen identiteit is geen lachertje. Er gebeurt van alles met je lichaam, tegelijk ontwikkelt het denken zich en daarnaast moet je ook nog je plaats vinden in de maatschappij. Op dit cruciale moment van identiteitsontwikkeling is het belangrijk om ondersteund te worden en een groep te vinden om bij te horen; the significant others waarmee je je kan identificeren.

Door jongeren te laten nadenken over hun eigen waarden, normen, visies en standpunten, kunnen we ze helpen om te groeien in hun ontwikkeling. Opdat ze keuzes kunnen maken die gebaseerd zijn op de eigen idealen en overtuigingen. We willen dat ze evolueren naar zelfbewuste en verantwoordelijke mensen, met zelfgekozen levensdoelen, kritisch zelfinzicht en een sterk verantwoordelijkheidsgevoel. Deze jongeren kunnen op die manier zelf een bijdrage leveren aan een betere samenleving.

Solidariteit is in onze wereld geen optie, het is een noodzaak. Nadat Erich Fromm, positivist en diagnosticus van zowel mens als samenleving, twee wereldoorlogen en de Koude Oorlog had meegemaakt, had hij het wel begrepen: “All men are in need of help and depend on one another. Human solidarity is the necessary condition for the unfolding of any individual”. Laat ons dan ook de ontwikkeling van een eigen identiteit, een ‘eigen ik’ voorop stellen tegenover conformisme en kuddegeest.

Ik denk dat het ondertussen buiten kijf staat dat jongeren een cruciale rol te vertolken hebben in onze maatschappij, kijk naar de klimaatbetogingen. Maar waar blijft de stem van de jeugd als het gaat over discriminatie en racisme? En kunnen jeugdhuizen hier een ‘versterker’ spelen? Een stembuis, een accelerator? Wordt het niet tijd om ook hier eensgezind en duidelijk positie in te nemen?

Mag dit een oproep zijn? Aan alle jeugdhuizen: om verantwoordelijkheid op te nemen en een verbindende rol te spelen. We hebben meer dan ooit bruggen nodig, geen muren. We moeten verbinden, niet verdelen. En bovenal moeten we praten: over onze verschillen en onze gelijkenissen. Over wat ons maakt tot wie we zijn en waarom. We moeten elkaar ontmoeten, meer dan ooit. En we moeten kleur bekennen. Eén front vormen tegen discriminatie, racisme, pesterijen en vooroordelen.

Dat we allemaal anders zijn, kunnen we niet omheen. En gelukkig maar. Net zoals in de natuur biodiversiteit noodzakelijk is om van een gezonde, harmonieuze planeet te kunnen spreken, is ook in de mensenwereld diversiteit nodig en nuttig. Het draagt bij tot de rijkdom van onze planeet, die wij delen met iedereen en die van ons allemaal is. Laat ons samen genieten van deze rijkdom en ze koesteren.

Verena Reniers begon zeven jaar geleden als educatief medewerker bij GoodPlanet. Inmiddels is ze verantwoordelijk voor het programma rond een programma rond samenleven, ‘Samen 11 milljoen’.

Sinds 1997 inspireert GoodPlanet Belgium jong en oud om een duurzame samenleving te realiseren, door positieve acties te ondernemen en expertise te delen. GoodPlanet ontwikkelt en begeleidt projecten, vormingen en lespakketten rond alle duurzaamheidsthema's (consumptie en afvalbeheer, energie en klimaat, mobiliteit, natuur en biodiversiteit, samenleven, voeding en water).
>>> goodplanet.be
>>> samen11miljoen.be



Lees het volledige Formaat Magazine december (2019) - januari- februari 2020 hier