Co-creëren, zo doe je dat

Co-creëren is het nieuwe hippe woord in de wereld van samenwerkingen. Maar wat is het juist? Oude wijn in nieuwe kruiken of vinden we opnieuw het warme water uit? Co-creëren is het proces, van kennismaking met partners tot uitvoering en evaluatie van een gezamenlijk idee. Hier geven we je de tools om van start te gaan met jouw idee om samen te werken met een of meerdere partners. Succes!

Onder het motto ‘een voorbereid man/vrouw is er twee waard’, geven we je een checklist mee om het proces van co-creatie in goede banen te leiden. Let op! Conflict en frictie is steeds een onderdeel van elke samenwerking. Vrees dus het conflict niet in een samenwerking, it’s part of the deal.

Co-creëren: een checklist

data/upload/assets/UIT_DE_DOEKEN_CO-CREATIE_Checklist_Illustratie_Lore_Gyzels_2.jpg

1. Stel je eigen uitdaging scherp

  • Wat is onze uitdaging? Waarom gaan we deze co-creatie beginnen?
  • Waar lopen we op vast en willen we een oplossing voor?
  • Wat houdt ons tegen om van een succes te spreken?

2. Coalitie van medestanders

  • Wie kan onze uitdaging mee overwinnen?
  • Welke partners vragen we mee aan tafel? Kunnen buurtbewoners ons helpen? Welke organisaties in mijn stad/gemeente sluiten aan bij onze uitdaging?
  • Maak een mindmap van alle personen en organisaties die een link hebben met jouw uitdaging.

3. Leg gezamenlijk doel vast

  • Wat willen we, samen met onze medestanders bereiken?
  • Waarom organiseren we dit?
  • Waarom werken we samen? Waarom zitten we mee in onze samenwerking?

4. De wijsheid van de minderheidsstem

Groepen hebben de neiging om naar dominante stemmen te luisteren in een samenwerking. Een duurzame samenwerking heeft oor voor de mening van iedereen, ook van die mening die ingaat tegen de dominante stem. Luister naar elke stem aan tafel.

  • Geef ruimte aan iedereen om zijn of haar mening te delen. Mogelijks hebben co-creatoren wat bedenktijd nodig om hun mening te vormen.
  • Luister na de vergadering ook naar meningen ‘aan de koffiemachine’.

5. Impact: meetcriteria voor succes bepalen

  • Wanneer zijn wij, als partner in deze samenwerking, tevreden over de resultaten / samenwerking?
  • Wanneer spreken we over een succesvol proces van de samenwerking?
  • Wanneer spreken we over een succesvol resultaat van de samenwerking?

6. Taakverdeling vastleggen

  • Verschillende sleutelactiviteiten verdelen onder de partners.
  • Beslissingsproces bespreken. Wie krijgt mandaten om wat te beslissen? Hoe worden beslissingen teruggekoppeld naar de groep. Waar valt de beslissing?

7. Evaluatie

  • Evaluatie van het proces van samenwerking en evaluatie van de resultaten.
  • Maak tijd en ruimte om de behaalde succes te benoemen en in de verf te zetten.
  • Wees eerlijk naar partners toe om spanningen in de toekomst te vermijden.

Fases in een samenwerking

Even wat theorie van Frank Oomkes en zijn vijffasenmodel. Oomkes is een organisatie-expert en psycholoog. Hij creëerde een kader om de fases van een co-creatieproces in beeld te brengen. Dit model omschrijft de verschillende momenten in een samenwerking.

CREATIE_Vijffasenmodel_Illustratie_Lore_Gyzels_1.jpg

FASE 1: Wie ben jij?

Participanten maken kennis met elkaar en met het algemene gezamenlijke doel van de uitdaging. Ze laten nog niet het achterste van hun tong zien, iedereen is nog voorzichtig aan het aftasten. Vragen worden maar mondjesmaat gesteld. De aandacht is nog sterk gericht op de initiatiefnemer en wat die vertelt. Als de deelnemers individueel wat tot rust komen, gaat de groep over naar fase twee.

FASE 2: Wie maakt de beslissingen?

In deze fase wordt bepaald welke (on)geschreven regels in de groep gelden en wie van de participanten hier een stempel op mag drukken. Er worden kritische vragen gesteld en/of kanttekeningen gemaakt. Participanten discussiëren onderling, ook met de initiatiefnemer. Al snel zal blijken wie de ‘veelpraters’ zijn en naar wie wordt geluisterd. Deze fase eindigt op het moment dat de rollen in de groep verdeeld worden.

FASE 3: Het loopt op wieltjes

Voor de meeste doelgerichte groepen is fase drie de meest ideale. In deze fase van relatieve rust in de groep kan ieder zijn energie richten op het doel van de groepsbijeenkomsten. De onzekerheid en onrust van de eerste fasen zijn achter de rug. Iedereen gaat ‘lekker’ aan het werk. Maar de volgende fase met bijbehorende onrust komt er alweer aan.

data/upload/assets/UIT_DE_DOEKEN_CO-CREATIE_Illustratie_Lore_Gyzels_3.jpg

FASE 4: Wie zegt dat?

In de groep ontstaat enige onrust over de manier waarop participanten met elkaar omgaan. De onderwerpen die besproken worden, zijn veelal openheid/geslotenheid, diepgang/oppervlakkigheid en verschil in persoonlijke visie op het thema van de groepsbijeenkomsten. De discussies worden feller. Er kunnen subgroepjes ontstaan, er kan kritiek komen op personen. Als de onrust heviger wordt, krijg je als initiatiefnemer vaak ook een portie kritiek op de manier waarop je het werkproces in de groep begeleidt. Als de rust is weergekeerd, ga je als groep over naar fase vijf.

FASE 5: Gaan we samen verder?

In deze laatste fase komen de participanten weer tot elkaar. Ze hebben hun weg in de samenwerking met elkaar opnieuw gevonden. Je accepteert en respecteert de ander zoals hij is. Of je gaat nog een stapje verder en bent echt dichter bij elkaar gekomen.

Bron: www.groepsmaatschappelijkwerk.nl

Tekst: Katrin Van den Troost
Illustraties: Lore Gyzels