Aan de slag te gaan met tieners - 10 tips en tricks

Met tieners werken vraagt om een andere aanpak dan met 16-plussers. We zetten tien tips op een rij om aan de slag te gaan met 12 tot 15-jarigen in het jeugdhuis.

1. Maak ruimte. Letterlijk

Tieners hebben nood aan een eigen plek, waar ze samen met andere leeftijdsgenoten zichzelf kunnen zijn, muziek kunnen luisteren en gewoon mogen hangen. Ze kunnen én willen zich niet meer vereenzelvigen met de jongere kinderen op het speelplein, maar ook bij de grote groep 18-jarigen in het jeugdhuis vinden zij (nog) geen aansluiting. Voorzie in je werking dus een aparte ruimte die zij naar hun hand kunnen zetten of zet je jeugdhuis open voor tieners op de momenten dat zij net nood hebben aan een ontmoetingsplek: na school, op woensdagnamiddag, overdag in het weekend en tijdens schoolvakanties. Is dit moeilijk haalbaar voor jouw jeugdhuis? Overleg dan zeker met je jeugddienst om een eventuele samenwerking op poten te zetten.

2. Zorg dat ze iemand kunnen vertrouwen

Duid iemand aan die je tieneraanbod ‘vertegenwoordigt’ en als aanspreekpunt fungeert. Dat vinden tieners (en hun ouders) fijn. Het aanspreekpunt kan een vaste vrijwilliger zijn, een workshopbegeleider die regelmatig het aanbod verzorgt, een tienerwerker vanuit de gemeente... Het geeft je tieners het vertrouwen dat ze steeds bij deze persoon/personen terecht kunnen.

3. 'Volg' hun leefwereld

De beste manier om je in te leven in het leven van tieners, is ‘mee zijn’ met wat hen inspireert of beroert. Luister naar hun muziek of laat je door hen inwijden in de muziek waar hun hart van vol is. Weet welke films en series ze bingewatchen en welke idolen hun screensaver sieren.

  • Getipt door Rani van Jeugdhuis ‘t Kasseiken: 
    >
     De Ketnet-reeks #LikeMe
    De internetserie wtFOCK en de uitbreidingen op Instagram, zowel van de reeks zelf als van de personages, die elk een eigen account hebben

4. Geef de tieners inspraak

Geen enkele tiener wil behandeld worden als een kind. Tieners zijn in staat om zelf mee keuzes te maken en verantwoordelijkheid op te nemen. Betrek hen dus in je werking; laat hen mee de geldende afspraken bepalen en mee nadenken over de invulling van het programma. Geef hun eigenaarschap over bijvoorbeeld een nieuw lokaal dat moet worden ingericht. Let wel op. Tieners hebben niet altijd meteen inspiratie om activiteiten te bedenken. Houd dus steeds iets achter de hand of reik iets aan, ook tijdens je activiteit zelf. Het is niet voldoende om enkel je lokaal en een zetel aan te bieden. Dat is ook maar saai. Geef impulsen!

5. Ga creatief aan de slag met een WAUW-effect

Een groot verschil met kinderen is dat tieners hun fantasie en creativiteit niet meer de vrije loop (durven) laten gaan. Geef een kind een kartonnen doos en ze wanen zich in een spaceshuttle of pitazaak, maar tieners hebben vaak dat extra duwtje nodig, iets dat hen inspireert of triggert met een ‘wauw’-effect. Organiseer je bijvoorbeeld workshops rond video, foto, dans, graffiti, beeldende kunst en andere DIY-projectjes? Keitof! Zorg dan zeker in je uitvoering voor dat tikkeltje extra, iets wat het bijzonder of uniek maakt, omdat ze het bijvoorbeeld al eens zagen op de sociale media. Extra tip: demonstreer altijd hoe je het best te werk gaat.

Voorbeelden: Recordjes breken zoals ‘de langste gevulde dürum ooit’ of de grootste pizza bakken; een workshop ‘tie dye’ (want dat is een trend op TikTok), overnachten in tenten in de tuin van je jeugdwerking...

6. Verwacht geen stormloop vanaf het eerste moment

Wanneer je voor het eerst een activiteit organiseert voor tieners, zal er wellicht niet meteen een massa volk staan. Laat je zeker niet ontmoedigen bij een opkomst van twee tieners. Het is best al een knappe prestatie dat net die twee de weg vonden naar je aanbod en zij vinden het niet erg om alle aandacht voor zichzelf te krijgen! Als je activiteit bij die paar jongeren aanslaat, brengen ze de volgende keer sowieso vrienden mee. Zo bouw je je tienernetwerk mondjesmaat uit, met veel geduld.

7. Zie het niet altijd groots

‘Extreme’ activiteiten als lasershooten, paintball en een uitstap naar het pretpark hebben een hoog 'wauw'-gehalte en zullen zeker tieners naar je werking lokken, maar zijn uiteraard te duur om wekelijks te organiseren. Je kan ze wel aanbieden als hoogtepunt van het jaar, tijdens een schoolvakantie of na de examens.

8. Zet hun identiteit centraal en laat ze zijn wie ze zijn

Tieners zijn in volle ontwikkeling en op zoek naar wie zij precies willen zijn. Vanuit ‘grote mensen ogen’ zien we ze daardoor vaak als wispelturig of vreemde vogels. Maar hoe zij overkomen bij hun leeftijdsgenoten en wat zij willen uitstralen is hun dagelijkse ‘zorg’ en bezigheid. Geef hier als animator of jeugdwerker aandacht aan en toon interesse voor hun belevingswereld en hoe zij zich willen uiten. Welke activiteit of workshop je ook aanbiedt: geef een lichte sturing maar laat hen ook experimenteren met hoe zij erover denken. Dit draagt bij aan hun zelfontplooiing.

9. Fuif op tienermaat

Het jeugdhuis is bij uitstek de perfecte locatie voor een tienerfuif. Zo leren de toekomstige 16-plussers het jeugdhuis al kennen als nieuwe ontmoetingsplek en ligt de drempel later lager om een bezoekje te brengen. Een tienerfuif vraagt wel een aparte aanpak: ze start en eindigt vroeger (bijvoorbeeld van 20 uur tot middernacht), er wordt geen alcohol verkocht en er is nood aan extra randanimatie. Tieners hebben entertainment nodig. Dit kan aan de hand van een photobooth en/of losse fotograaf, een suikerspin –of popcornkraampje, een make-up, tattoo –of haartooihoekje, een regen van ballonnen met prijzen in verstopt, een MC die het publiek toespreekt en opzweept, enzovoort. Ook ballenbad-, schuim- en fluofuiven voor tieners worden gegarandeerd warm onthaald!

10. Werk samen met de jeugddienst

Misschien wel de belangrijkste tip in het rijtje. We opperen voor meer goede samenwerkingen tussen speelpleinen, jeugddiensten en jeugdhuizen. Zo krijgen ook de 12- tot 15-jarigen - die tussen de mazen van het net vallen omdat ze te oud zijn voor het speelplein en te jong voor het jeugdhuis - de plaats die ze nodig hebben. Het jeugdhuis dat ‘s avonds open is, kan onderdak bieden aan de tienerwerking wanneer het overdag leegstaat. Activiteiten voor tieners in het jeugdhuis kunnen een belangrijke aanvulling zijn op het aanbod dat de gemeente al heeft. Ondersteuning vanuit de stad/gemeente is hierbij van belang. Ga dus eens samen rond de tafel zitten met je tienerplan!

  • Tekst: Lena Verstraete
  • Illustraties: Lore Gyzels