Het rookverbod heeft in de jeugdhuissector heel wat stof doen opwaaien. Sinds 2004 zorgt de wetgeving en de bijhorende interpretatie voor een stevige polemiek over roken in jeugdhuizen en jongerencentra.

In heel Europa neigt men meer en meer naar een rookvrije samenleving. Ook België blijft niet achter. De eerste beperkingen van de overheid op het roken dateren al van 1976. Na verschillende uitbreidingen van het rookverbod (bussen, treinen, werkvloer …) kwamen in 2007 ook jeugdhuizen en jongerencentra in het vizier.

Verwarring

Sinds 2005 geldt er een rookverbod in openbare gesloten plaatsen, met verschillende uitzonderingen. De onduidelijkheid en verschillende interpretaties van deze wetgeving langen aan de basis van de polemiek over het rookverbod in jeugdhuizen.

Was het rookverbod ook van toepassing in jeugdhuizen en jongerencentra? Drankgelegenheden vormden immers een uitzondering in de wetgeving. En was een jeugdhuis of jongerencentrum geen drankgelegenheid?

Duidelijkheid

In 2006 oordeelde minister Demotte dat jeugdhuizen niet aan het rookverbod gebonden waren als ze over een sterkedrankvergunning beschikten en de nodige rookafzuiging voorzagen. In 2007 bleek deze achterpoort zich meer en meer te sluiten. De controleurs van de FOD Volksgezondheid oordeelden dat het hoofddoel van een jeugdhuis niet het schenken van dranken is. De onduidelijke communicatie van de minister zorgde voor verwarring.

Opzoekwerk, antwoorden op parlementaire vragen en gesprekken met de FOD Volksgezondheid maakten duidelijk dat de wetgeving jeugdhuizen niet als drankgelegenheid zag. Het rookverbod in onze sector was een feit.

Geen uitzonderingen

Cafés vormden nog wel een uitzondering op de strengere wetgeving, tot ongenoegen van de jeugdhuissector. Formaat pleitte sterk voor een algemeen rookverbod. De noodzaak voor een rookverbod zonder uitzonderingen werd bevestigd tijdens een open forum (24 maart 2007) waar Formaat in dialoog ging met de Vlaamse jeugdhuizen en jongerencentra.

En de jeugdhuissector was niet alleen. Verschillende organisaties ijverden voor het wijzigen van de wetgeving. Die wijziging kwam. Vanaf 2014 zou er een algemeen rookverbod zijn.

Voor de jeugdhuissector leek 2014 nog heel ver af. De Vlaamse Liga tegen Kanker dacht daar ook zo over. Zij trokken naar het Grondwettelijk Hof om de uitzonderingen op het rookverbod aan te vechten.

Het Grondwettelijk Hof oordeelde dat de klachten van de Vlaamse Liga tegen Kanker gegrond waren. De wetgeving zou opnieuw aangepast worden.